Vijf vragen aan… Gonny van der Genugten (over de sociale robot Tessa)

Beter Thuis onderzoekt, samen met partners in de wijk, technologische innovaties die kunnen bijdragen aan langer en beter thuis wonen. Eén van deze nieuwe technologieën is de sociale robot Tessa. Deze robot hebben we de afgelopen tijd getest bij buurtbewoners. Wat vonden de buurtbewoners van Tessa? Tijd voor vijf vragen aan Gonny van der Genugten, werkzaam bij Buurtteam Utrecht en betrokken bij het project Tessa.

Wie bent u en wat is het project Tessa?

‘Ik ben Gonny van der Genugten, ik woon in Utrecht en werk bij Buurtteam Utrecht Noordoost Sociaal. Ik ben maatschappelijk werker, maar werk als generalist met expertise ouderen. Daarbij ben ik onlangs afgestudeerd als ‘seniorencoach’. Dat betekent dat ik senioren kan begeleiden bij een vitale levensstijl en kan ondersteunen bij alle problematiek die bij senioren voorkomen. Hierbij kun je denken aan het omgaan met rouw en verlies, het opbouwen van een sociaal netwerk en relaties, zingeving en de kracht van ouderdom. Maar ook thema’s vitaliteit, gezondheid, ziekte en laatste levenseinde.

Ik ben betrokken bij het project Beter Thuis sinds najaar 2018 en ik houd me bezig met het onderwerp ‘wonen voor ouderen in de toekomst’ en met de sociale robot Tessa. Tessa is een robot die op een centrale plek in het huis van de bewoner staat. De robot spreekt de eerstvolgende geplande afspraak of taak hardop uit. Zij ondersteunt daarmee bij de dagelijkse structuur en geeft suggesties voor activiteiten. Het programma van de dag werkt net zo eenvoudig als een agenda.

We zijn met Beter thuis, samen met het Buurtteam en Careyn, in het najaar van 2018 een pilot (proef) gestart met tien bewoners uit Noordoost. De bewoners mochten de Tessa de afgelopen tijd testen. We hebben de sociale robot met name ingezet bij mensen ter ondersteuning van de zelfregie, zoals met inname van medicijnen, eten en drinken, structuur van de dag en naar buiten gaan. De Hogeschool Utrecht doet nu onderzoek naar ervaringen van gebruikers, mantelzorgers en professionals.’

Hoe kijkt u naar de rol van technologie in verband met het ouder worden?

‘Ik ben heel erg vooruitstrevend als het gaat om technologie. Ik ben van mening dat zowel professionals als senioren zich veel meer bezig zouden moeten houden met robotica en domotica (elektrische toepassingen in woning en woonomgeving). Ik denk dat dit de toekomst is. Over 10 jaar weten wij niet beter en zullen wij veel meer gebruik maken van voorzieningen in de vorm van robotica en domotica. Het kan bewoners helpen om meer onafhankelijk te zijn en zolang mogelijk zelf de regie te kunnen blijven voeren over hun eigen leven. Zo kan een oudere (nu al) denken: ‘ik hoef niet iemand te vragen om te stofzuigen, want ik zet mijn eigen robot-stofzuiger aan’. Dit is maar het begin van snelgroeiende technologie.

We zitten in het begin van een nieuw tijdperk van innovatieve voorzieningen. Gemak dient de mens en het maakt je kwaliteit van leven prettiger. Dit gemak kan bijvoorbeeld ook gelden voor professionals of mantelzorger die er gebruik van kunnen maken.’

Een aantal mensen hebben de afgelopen tijd de sociale robot Tessa kunnen testen. Wat is hun ervaring?

‘Eén van de personen heeft de sociale robot Tessa ruim drie maanden gebruikt en hier zelf regie over gevoerd. Het functionele deel van Tessa beviel haar goed. Ze neemt nu haar medicijnen op tijd in en eet en drinkt op vaste tijden. Ze vergeet ook niet meer om de achterdeur op slot te doen, wat haar gevoel van veiligheid vergroot. Volgens de persoon hielp Tessa haar om deze activiteiten aan te leren, zodat ze nu zonder Tessa kan.’

Welke resultaten van Tessa hebben u in positieve zin verbaasd?

‘Het positieve aan de Tessa is dat het structuur aanbrengt en dat het uiteindelijk in het dagelijkse systeem van de proefpersonen zit om activiteiten uit te voeren. Op deze manier voelen de deelnemers zich veiliger en vitaler. Het is in veel gevallen een duurzame en positieve verandering en draagt bij aan langer thuis wonen.’

Waar staan jullie nu? En wat is de volgende stap?

‘De (proef)personen die met Tessa aan de slag zijn gegaan, zijn geïnterviewd over hun ervaringen met Tessa in huis. Die ervaringen worden nu geïnventariseerd en geanalyseerd door de Hogeschool Utrecht, Careyn, de Buurtteams en Tinybots (leverancier van Tessa). Samen kijken we of Tessa voor een grotere groep ouderen interessant zou kunnen zijn. Daarbij is Tessa nu vooral bij ouderen getest en met mensen met autisme. Maar Tessa zou ook voor meerdere mensen van betekenis kunnen zijn.

Heeft u vragen of opmerkingen over dit project? Voor meer informatie over de sociale robot Tessa kunt u terecht op website Tinybots, of u kunt uw vraag op de mail zetten naar Beter Thuis via BeterThuis@btosociaalutrecht.nl.’